Disiplinli ana-babalığın yap ve yapma ları.

Son 25 yılda yapılan davranışçı araştırmalar çocuklara yaşam sorunlarını çözme konusunda yardımcı olacak yetileri en iyi öğretme yollarını buldu.

Bir basit önemsenmemiş gerçek bulundu: Çocuklar davranışlarından ayrı ele alınmalı .

Eğer bir çocuk yapması gereken işlerden kaçıyorsa bu çocuğa “tembel” demek davranış biçimini değiştirmez.

Bu davranışın tek sonucu sağlıksız kişilik görüntüsüne katkıda bulunmak ve kendi kendini tatmin etmektir. Anababalar çocuklarına onların yaptığı belli davranışları sevmeseler bile onları hâlâ sevdiklerini gösterebilirler.

Çocuklar uygunsuz davrandıklarında büyük bir olasılıkla ya kuralı öğrenmemişlerdir, ya bu kurala nasıl uyulması gerektiğini ya da o durumda nasıl davranılması gerektğini bilmiyorlardır.

 

Hızlı rekabetin yoğun olduğu günümüzde, sorunlu davranış genellikle kendisinden aşırı beklenti içine girildiği için kızgın ve küstah olan aşırı yüklenilmiş çocuklarda görüşür. Çocuğunuzun davranışlarında aniden dramatik bir değişiklik gözlemliyorsanız bu sorunun kaynağında pek çok neden olabilir. Stres, depresyon, basit baskı, kötü davranım (abuse), ve başaramama korkusu davranış bozukları nedenlerinden bir kaçıdır.

Bu nedenle herhangi bir davranışı bilmiyor diye çocuğunuzu yargılamak yerine o davranış biçimini öncelikle öğretmeniz gerekir. Kısaca aklımızda tutmamız gereken şey tüm davranış sorunlarının normal gelişme karmaşası ya da dünyaya ayak uydurmayı bilememekten kaynaklandığını düşünmekir.

Dahası, sorunlu bir davranışla karşılaştığımızda harekete geçmeden ya da hangi hareket biçimini benimsseyeceğimize salt çocuğmuzun sözlerine ve davranışlarına bakıp karar vermeden önce tüm bilgi kaynaklarına başvurmalıyız. Öğretmeni , okul ve arkadaş çevresine bu davranış biçiminin farkedilip edilmediğini sormalıyız. Duygudurum bozukluklarından kaynaklanan sorunlu davranışlar çocuğun ilişkide olduğu tüm bölgelere yayılır. Öte yandan kötü seçim yapmanın sonucu, bir kuralı bilmeme ya da sınırlarını test etmekten kaynaklanan sorunlu davranıi biçi,mi genellikle ev ve okul gibi çok sınırlı yerlerde gözlemlenir.  Çocuğa koşulsuz sevgi kullanarak belli bir sınır çerçevesinde yaşamda davranış hedefleri öğretmenin adından disiplin olarak bahsedeceğiz.

Aşağıda anlatacağımız disiplinli anababa olmanın “yap ve yapma”ları yukarıda sözü geçen kurallara dayhanır ve bu kurallar çocuğun kendisini değil,davranışlarını değiştirmeye yöneliktir.

ÇOCUĞUNUZUN ÖĞRENMESİNİ İSTEDİĞİNİZ ÖZEL BİR DAVRANIŞA KARAR VERİR İSENİZ.

Soyut davranış kavramları yerine somut kavramlara odaklanın (“düzenli ol yerine “odanı topla”). Bu çocuğa kendisinden ne beklenidiğini gösterir ve çocuğun kendisi yerine davranışını değiştirmeye yöneliktir.

ÇOCUĞUNUZA ONDAN NE İSTEDİĞİNİZİ AÇIK OLARAK SÖYLEYİN VE BUNU NASIL YAPMASI GEREKTİĞİNİ GÖSTERİN.

Çocuğunuz için bir hedef belirlediğinizde  – örneğin odasını toplaması- bu hedefe varması için belirli bilgi aktarımı yapmalıyız. “Yatağını topla, kirli çamaşırlarını kirli sepetinekoy, temiz giyilerini çekmecene kaldır, oyuncaklarını raflarda ait oldukları yere yerleştir” diyebiliriz. Bu durumda eğer çocuğumuz nereden başlayacağını ve ne yapacağını bilmiyorsa ona yardımcı olmuş oluruz.

Çocuğunuzun belli bir hedefe varmak için olan çabasını yüreklendirin

Çocuğunuzu övmek yerine onun davranışını övünüz. Bu çocuğunuzun kendine güven duymasını sağlayacağı gibi hedef daranışa doğru ilerlerken kendi kendini idare etmesini de sağlar. Örneğin “Yatağını çok güzel toplamışsın. Şimdi kirli çamaşırlarını da yerden kaldırıp kirli sepetine koyarsan odan çok temiz olacak” diyebiliriz. Bu içten bir övgüdür., çocuğunuzun kaydettiği aşamaya odaklanmıştır ve onu hedefe yaklaştıran adımları atmaya güzel bir biçimde yönlendirir. Dahası onun yaptığı aşamayla ve hedef davranışa yaklaşmasıyla ilgili kendini iyi hissetmesini sağlar.

Hedefe varma konusunda yardıma gereksinim duyan çocuğunuzu yüreklendirin.

Hedefe varma konusunda çabaharcayan çocuğunuzu cesaretlendirerek yalnızca onun bir yer edinmesini sağlamakla kalmaz, aynı zamanda kendisine yeterli bir kişi olduğunu da anımsatmış olursunuz. Bunlara ek olarak, övgü çocuğunuzun işleri doğru bir biçimde yapmasını gösterdiği gibi öğrenme hedefine doğru yaklaşmasını da sağlar.

Çocuğunuzla güç yarışına girmeyin.

Çocukergenler dünyaları içinde kendi kontrol alanı dışında kalan bölgeyi algılayabililrler. Bu anlama değişik derecelerde aksiliğe (sinirlilik) nedefn olabilir. Bu aksilik de değişik durumlarda “güç”ün kimde olduğunu sorgulayan öfke nöbetlerine yol açabilir.

Gerçekte çocukergenler olamayacağını bildikleri halde anne babalarının sahip olduğu güce erişmek isterler. *Büyükanne Kuralını kullanarak sizin çizdiğiniz sınırlar içerisinde çocuğunuzun bir miktar kendi kendine karar vermesine kontrolü elinde tutmasına izin verebilirsiniz.

YANINDA OLUN

Anababaların günün her saatinde çocuk ergenlerinin yanında olması gerekmez. Ancak destek olmaları, yön ve cesaret vermeleri ve sınırları belirlenmiş sıcak bir ortamda koşulsuz sevgi vermeleri şarttır.

Duygusal yakınlık her an yanında olmaktan çok daha iyidir. *Ara yaş çocukları otorite ve yönlendrme açısından anababalarına bakarlar. Aynı zamanda derin düşüncelere dalarak, tartarak, ailelerinden gelen desteği bu destek gözle görülmese dahi değerlendirme yetileri de vardır. Yalnızda ailelerinin kendilerinin arkasında olduğunu, ,davranışları ne olursa olsun onları seveceğini bilmek, çocuklarının alkol ,ilaç, tütün ve benzeri madde bağoımlılığı ve başka kötü alışkanlıklara bulaşma savaşında en ön saflarda savunmada bulundukları anlamaları şarttır. Madde bağımlılığını önlemek üzere planlanan devlet programlarının, en iyi fikirleri üreten program uzmanlarının , aşkol ve madde bağımlığı danışlamalarının dahi eüer aileler evde uygun örnek oluşturmazlarsa ve sevgi, ilgil dolu bir çevre içinde çocuklarına kuralları ve temeli vermeyecek olurlarsa başarılı olmak için hiç şansları yoktur.

SÜREKLİ GEÇMİŞİ HATIRLATMAYIN 

Size sisipos hikayesini okumanızı öneriririm.

Çocuklar genellikle yanlış bir davranışta bulunduklarının farkındadırlar. Bu nedenle kötü davranışları sürekli önlerine getirmek onların bu davrnaışları hep akılda tutmalarını sağar. Çocuklarınıza onların ıkaşmasını istediğiniz hedefe davranışlardan söz edin. Öğrenmelerini istemediğiniz davranışları söylemeyin.

Örneğin oğlunuza kardeşiyle dövüşmemesi gerektiğini söylemek yerine, geçmişi bir kenara bırakarak, iyi geçinmelerini söylemelisiniz. Bu çocuığunuza “iyi geçinme” hedefi iletir. Ayrıca her ikinizin de uygun olmayan davrnaış yerine hedef davranışla dikkanizi toplamanızı sağlar.

Doğal davranmaya çalışın

Çalışarak doğal olunmuyor malesef. Önce kendinize dürüst olmalısınız.

Disiplin konusunda çok entellektüel iseniz “analiz, paraliz” diyerek çok sıkıntı çekersiniz. Böylece anababa olmak sizin için ödülü olmayan bir boğuşmaya dönüşebilir .Bunun yerine çocuğunuzu şefkat ve sıcaklık , anlayış, mizah ve sevgi ile terbiye etmeyi deneyin. Anababa olmanın daha gönül okşayıcı yanını keşfedeceğiniz gibi çocuğunuzu da daha yumuşak, ssevecen bir bakış açısı kazandırma konusunda örnek olursunuz.

 

You may also like...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir